{"id":6239,"date":"2016-01-23T11:56:00","date_gmt":"2016-01-23T11:56:00","guid":{"rendered":"http:\/\/astrolojiokulu.com\/?p="},"modified":"2016-01-23T11:56:00","modified_gmt":"2016-01-23T11:56:00","slug":"wittgenstein-sessizligin-gorkemi","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/astrolojiokulu.com\/tr\/wittgenstein-sessizligin-gorkemi\/","title":{"rendered":"Wittgenstein: Sessizli\u011fin G\u00f6rkemi"},"content":{"rendered":"
<\/div>\n

<\/i> <\/p>\n

<\/div>\n

<\/p>\n

\n\t\"\"<\/strong><\/p>\n

\n\t“Zaman ile uzam içindeki ya\u015fam gizeminin çözümü, zaman ile uzam\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda yatar.”<\/strong><\/p>\n

\n\tTractatus Logico-Philosophicus<\/strong>, (2013:169)<\/strong><\/p>\n

\n\t <\/p>\n

\n\tLudwig Wittgeinstein, dilin ve dünyan\u0131n tasar\u0131m\u0131 hakk\u0131nda dü\u015fünürken, cümlelerini birer tu\u011fla gibi kullan\u0131r. Onun kurdu\u011fu yap\u0131larda, – bu bazen ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 evin bir odas\u0131 bazen insan ili\u015fkileri bazen de iki boyutlu bir metindir, söylenemeyen ve gösterilemeyen o \u015feyin varl\u0131\u011f\u0131 esas al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Günlük konu\u015fma dilinin ve nesnelerin kullan\u0131m\u0131yla örülen ya\u015fam\u0131n bir tasvirini yapmak ister ya da var olan tasvirin s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 bir s\u0131n\u0131rs\u0131zl\u0131\u011f\u0131 hissettirecek \u015fekilde çizmek… Fiziksel yap\u0131lar gibi dilin sembolize edebilirli\u011finin de bir s\u0131n\u0131r\u0131 vard\u0131r ve gösterilebilir. Bu nedenle sakin cümleleri sab\u0131rla yaz\u0131ld\u0131klar\u0131 gibi sab\u0131rla da okunmak ister ve nihayetinde 20. Yy’\u0131n aynas\u0131nda kendine -dünyaya bakan insan\u0131n sessizli\u011fine bürünür.<\/p>\n

\n\t“Tanr\u0131 ve ya\u015fam\u0131n amac\u0131 hakk\u0131nda ne biliyorum? Ben, alabildi\u011fine gizemli olan i\u015fte bu Ben. . .”<\/strong><\/p>\n

\n\tCogito 33, (2002: 18)<\/strong><\/p>\n

\n\t\"\"<\/p>\n

\n\t <\/p>\n

\n\tHitler’le birkaç gün arayla do\u011fan Wittgeinstein’dan bahsederken, bolca, yap\u0131lar\u0131 ve mant\u0131k düzenlerini kullan\u0131r\u0131z. Kanl\u0131 canl\u0131 hatta soyut olan\u0131 anlatan bu kuru ve iskeletimsi göstergeler, Hitler’in resiminde, sanat için fazla hesap edilmi\u015f bir tutuma yol açarken, Wittgeinstein’da dil ile yap\u0131lan felsefenin s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n çizilmesine dönü\u015fmü\u015ftür. 20. yüzy\u0131l\u0131n insan ya\u015fay\u0131\u015f\u0131na yön veren bu krizli yap\u0131s\u0131n\u0131, dönemin, eserleriyle paralel giden hayatlar\u0131n geriliminde incelemek mümkündür ki bugünün insan\u0131n\u0131 kendine yabanc\u0131la\u015fman\u0131n ekonomik ve duygusal türevleriyle yüz yüze getiren, kendini anlamak için dönüp dönüp 20. yüzy\u0131la bakmak durumunda b\u0131rakan da zaman\u0131n bu gelip geçmeyen yönüdür.<\/p>\n

\n\tKi\u015fi, alg\u0131lar\u0131 üzerinde emek isteyen bir çal\u0131\u015fma yapmad\u0131\u011f\u0131 takdirde, kendi biricikli\u011fi içinde, belli bir süreyi ya\u015far ve ölür. Onun sembolize etti\u011fi an ise, ömrü boyunca di\u011fer anlarla ili\u015fkiye girerek birçok üçüncül yap\u0131 üretir. Bu üçüncül yap\u0131lar, öznellikten ç\u0131k\u0131larak, bir nesne gibi kendini incelemeye f\u0131rsat verir. Nietzsche bunu, insan\u0131n ac\u0131s\u0131yla aras\u0131na giren mesafeyle ifade ederken bahsetti\u011fi \u015fey sanat (Venüs) olsa da bu so\u011fuk tutum, daha ziyade bireysellikten ç\u0131k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 anda gerçekten bireysel olabilmeye; psikolojik tabiriyle kendini gerçekle\u015ftirmeye hizmet eder (Satürn).<\/p>\n

\n\tBir döneme rengini veren Jüpiter–Satürn ili\u015fkisi, ki\u015fisel ya\u015fam\u0131n da temel yap\u0131s\u0131n\u0131 gösterir. Birey neden buradad\u0131r, ne yapacakt\u0131r, bunu yapmas\u0131 için onu zorlayan ve rahatlatan etkiler nelerdir. Bir bak\u0131ma, “\u0130çinde bulundu\u011fum dönemi, kendi öykümde nas\u0131l i\u015fleyece\u011fim?” sorusuna cevap verirken, tanr\u0131lar\u0131 do\u011furan Kronos’dan ve yüce Zeus’dan yola ç\u0131k\u0131l\u0131r. Yunan temelli medeniyetimiz için hiç de \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 olmayan bu tutum, mitlerde oldu\u011fu gibi ilham verici oldu\u011fu kadar, o ilham\u0131 gerçekle\u015ftirmenin de temel ko\u015fuludur.<\/p>\n

\n\tWittgenstein do\u011fdu\u011funda yükselen Akrep burcu, ya\u015fam\u0131nda sürekli hale gelen krizlerin, hem duygusal hem fiziksel anlamda ölümle olan içiçeli\u011finin ba\u015flang\u0131c\u0131 durumundad\u0131r. Wittgenstein’\u0131 gösteren Mars, Bo\u011fa’da ba\u015fkas\u0131n\u0131n mekân\u0131na yerle\u015fmi\u015ftir ve onu “feci \u015fekilde Bo\u011fa burcu” haline getiren güçlü bir stelyumun içinde yer al\u0131r. Ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na bu da\u011f\u0131l\u0131m, \u015füphe – emin olmak, derin kazmak- üzerine rahatça yerle\u015fmek aras\u0131ndaki bu çeli\u015fkiyi , ben ve dünya aras\u0131nda ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 gösterir. Dü\u015fünsel-duygusal aç\u0131dan güvende olmak istedi\u011fi bir ya\u015fama, \u015füpheci bir huzursuzlukla yakla\u015f\u0131rken, bu durumu felsefe için bir yöntem, ki\u015fisel ili\u015fkileri içinse gerilim te\u015fkil etmi\u015ftir.<\/p>\n

\n\tAkrep’in k\u0131s\u0131lm\u0131\u015f gözlerini, sakin bir estetikle belli bir düzen takip eden 6. evdeki Bo\u011fa stelyumuna çevirir. Buras\u0131 onun bahçesini düzenledi\u011fi, sadeli\u011fi adeta bir eylem alan\u0131na dönü\u015ftürdü\u011fü çal\u0131\u015fma yeridir. Burada pek çok bitkiyi yeti\u015ftirip, sayfalarca yaz\u0131 yazar ve do\u011fu\u015ftan getirdi\u011fi mühendislik yete\u011fene\u011fini (güney dü\u011füm o\u011flak), bir tepede kulübe in\u015fa etmekten, evinin anahtarlar\u0131na kadar dizayn etmeye vard\u0131r\u0131r. \u0130ster gökyüzünde istersek günlük ya\u015famda tan\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z ki\u015filerde olsun, nadir görülebilecek bir verimliliktedir bu 6. ev. Yine de o felsefenin üzerine en çok yaz\u0131lan çocuklar\u0131ndan biri olmas\u0131na kar\u015f\u0131n, yaln\u0131zca bir kitap yay\u0131nlam\u0131\u015ft\u0131r sa\u011fl\u0131\u011f\u0131nda. Akrep’in y\u0131kma\/yok etme dürtüsü (Mars), yaratma ve verimlili\u011fin Bo\u011fa’s\u0131na yerle\u015firken, kader hatt\u0131n\u0131 gösteren ay dü\u011fümleri de yine bu düzeni vurgulayacak \u015fekilde 2-8 eksenine yerle\u015fmi\u015ftir; 2. ev (Bo\u011fa’n\u0131n evi), sahip olmak ve korumakla ili\u015fkiliyken, 8. eve do\u011fru gidildi\u011finde bu sahip olunan de\u011ferler h\u0131rpalanmaya ba\u015flar ve son kertede ba\u015fka bir \u015feye dönü\u015für; Buras\u0131 Akrep’in evidir ve ölümün her anlamda tan\u0131nmas\u0131 gerekir. Ay dü\u011fümleri bu hatta yerle\u015fti\u011finde, ki\u015finin ya\u015fam\u0131, Ay ve Güne\u015f’in eksenleri uyar\u0131nca, pek de nazik olmayan biçimde de\u011fi\u015fecek, denilebilir. Ben ve ötekini temsilen Venüs ve Mars, haritan\u0131n en güçlü gezegenleridir ve kö\u015fe evde yerle\u015ferek vurgulanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

\n\t“Benim tümcelerim \u015fu yolla aç\u0131mlay\u0131c\u0131d\u0131rlar ki, beni anlayan, sonunda bunlar\u0131n saçma olduklar\u0131n\u0131 görür, onlarla—onlara t\u0131rmanarak—onlar\u0131n üstüne ç\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda. (Sanki üstüne t\u0131rmand\u0131ktan sonra merdiveni devirip y\u0131kmas\u0131 gerekir.) Bu tümceleri a\u015fmas\u0131 gerekir, o zaman dünyay\u0131 do\u011fru görür.”<\/strong><\/p>\n

\n\tTractatus (2013:173)<\/strong><\/p>\n

\n\t <\/p>\n

\n\tHaritan\u0131n kökünü gösteren 4. evi Bal\u0131k burcu kesmektedir; yöneticisi Jüpiter, babas\u0131n\u0131 ve genetik miras\u0131 sembolize ederken, maddi ve manevi kaynaklar evine yerle\u015fmi\u015ftir. O\u011flak’taki Jüpiter, güney dü\u011fümle birle\u015ferek, ruhun geçmi\u015fine ithafen bu radikaliteyi güçlendirmektedir. Yahudi köklerinden gelen dinsel hissiyat\u0131, O\u011flak’\u0131n yap\u0131salc\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve in\u015fa etmedeki becerisi tek bir göstergede – tam da Wittgenstein’\u0131n kat\u0131laca\u011f\u0131 tarzda, vücut bulmu\u015ftur. Ona göre; “Nesne yal\u0131nd\u0131r. Nesneler dünyan\u0131n tözünü olu\u015ftururlar.” Bir tek an\u0131n kendini defalarca aç\u0131mlamas\u0131 gibi, bir tek cümle de defalarca aç\u0131mlanan bir gerçe\u011fi kar\u015f\u0131lamak için kullan\u0131l\u0131r. Bu yönüyle dil, nesneler; tasar\u0131m\u0131 olduklar\u0131 \u015feyi –hakikati kar\u015f\u0131layamazlar ancak var olan gerçeklik yine de yola ç\u0131k\u0131labilecek tek yerdir.<\/p>\n

\n\tVarl\u0131\u011f\u0131n elle tutulur yönü Toprak’\u0131n bask\u0131n oldu\u011fu haritay\u0131 kullanarak, görünmeyen hakikati aç\u0131mlad\u0131kça aç\u0131klad\u0131\u011f\u0131 eseri Tractatus’da bu somutluk, kuzey dü\u011füm Yengeç’in ak\u0131\u015fkan ve görünmez dinami\u011fine f\u0131rsat veren bir görünmezli\u011fe ula\u015f\u0131r;<\/p>\n

\n\t“Dünyan\u0131n nas\u0131l oldu\u011fu, yüksek olan için hiç farketmez. <\/strong><\/p>\n

\n\tTanr\u0131 kendisini dünyan\u0131n içinde aç\u0131\u011fa vurmaz. <\/strong><\/p>\n

\n\tOlgular\u0131n hepsi yaln\u0131zca verilen ödeve aittir, ödevin yerine getirilmesine de\u011fil. <\/strong><\/p>\n

\n\tDünyan\u0131n nas\u0131l oldu\u011fu de\u011fildir gizemli olan; oldu\u011fudur.”<\/strong><\/p>\n

\n\tTractatus (2013:171)<\/strong><\/p>\n

\n\tBabas\u0131 ona hayat veren ki\u015fi olarak dünyadaki maddi varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n kayna\u011f\u0131d\u0131r (Jüpiter O\u011flak) ayn\u0131 zamanda ya\u015famsall\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u015fa\u011f\u0131 çeken bir otorite olarak hayatiyetini zay\u0131flatmaktad\u0131r. (Güney Dü\u011füm kavu\u015fum). Annesi ise Merkür’le do\u011fum an\u0131na yans\u0131m\u0131\u015f; babas\u0131n\u0131n gölgesinde kalan (Güne\u015f’den yan\u0131k) bir sanatç\u0131d\u0131r. (Venüs’le kavu\u015fum.) Tüm bunlar hastal\u0131klar\u0131 ifade eden 6. evde durmakta; ya\u015fam veren ailesinin onu hasta eden niteli\u011fini göstermektedir. Kuzey dü\u011füm Yengeç’i yöneten Ay’\u0131n 4. evdeki yerle\u015fimi de bu miras\u0131n gittikçe dönü\u015ferek yine köklere hizmet etti\u011fini göstermektedir. Böylece ya\u015fam\u0131n kayna\u011f\u0131 onun sonuyla vücut bulurken, söyledikleri söylenemez olanla ili\u015fkisinde vard\u0131r. Bu çeli\u015fik yap\u0131 biricik ya\u015fam\u0131n\u0131n, eserlerinin ve eylemlerinin dinami\u011fi olarak, Tractatus’da da ortaya ç\u0131kar;<\/p>\n

\n\t“Ya\u015fam sorununun çözümü, bu sorunun yokolmas\u0131nda görülür. <\/strong><\/p>\n

\n\t(Bu yüzden de\u011fil midir ki, uzun \u015füphelenmelerden sonra ya\u015fam\u0131n anlam\u0131n\u0131n aç\u0131kl\u0131k kazand\u0131\u011f\u0131 insanlar, sonradan bu anlam\u0131n nerede bulundu\u011funu söyleyememi\u015flerdir.)”<\/strong><\/p>\n

\n\t(Tractatus 2013:171)<\/strong><\/p>\n

\n\tAy, haritan\u0131n 4. evinde; sevdi\u011fi evde ve sevdi\u011fi burçlardan birindedir ancak anaretik derecede yerle\u015ferek yine krizlerin ya\u015fanaca\u011f\u0131n\u0131 göstermektedir. Bu durum hem ana göstergesi hastal\u0131k evinde olan annesinin sa\u011fl\u0131ks\u0131z yap\u0131s\u0131n\u0131 vurgulamakta hem de duygusal krizlerin aile ya\u015fam\u0131 ve duygudurumundaki belirleyicili\u011fini anlatmaktad\u0131r. Ay’\u0131n yöneticisi Jüpiter oldu\u011fu için, tüm bunlar\u0131n ruhsal olarak yan\u0131nda getirdi\u011fi ve ya\u015fam\u0131nda ki\u015filer\/olaylar olarak tezahür eden bir enerji-nitelik paketi oldu\u011fu söylenebilir.<\/p>\n

\n\tJüpiter’in yöneticisi Satürn, felsefeyi – Tanr\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131ndaki tutumu gösteren 9. eve yerle\u015fmi\u015ftir. Jüpiter ve güney dü\u011fümün yöneticisi olarak, geçmi\u015ften gelen bu bilgilerin felsefi-dinsel yönünü bir kez daha vurgulamakta, kriz yaratan bir ili\u015fkiyle (150 derece), sahip oldu\u011fu kaynaklar\u0131 dönü\u015fmeye zorlamaktad\u0131r. Bu durumu kimi zaman yetersiz ve gülünç buldu\u011fu Cambridge çevresiyle olan kavgal\u0131 ili\u015fkisinde somutla\u015f\u0131r. 9. evdeki aslan Satürn’ü felsefi ödevinin arkas\u0131nda, hizmet vererek ayd\u0131nlatan kendi kimli\u011fine i\u015faret etmektedir. (6. ev Güne\u015f)<\/p>\n

\n\tHayat (Güne\u015f) onun için hastal\u0131kla (6. ev) mümkündür. Ego, vazgeçi\u015fle… Sahip olmak, ba\u015fkas\u0131na vermekle, kendisi olmak, ba\u015fkas\u0131 olarak kendisine bakmakla mümkündür.<\/p>\n

\n\t“Di\u011fer adamlarla ili\u015fkim garip biçimde de\u011fi\u015fti. Kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131zda do\u011fru olan \u015feylerin hepsi \u015fimdi yanl\u0131\u015f, çok umutsuzum.”<\/strong><\/p>\n

\n\tCogito 33, (2002:18)<\/strong><\/p>\n

\n\tGünümüzde hala akademi kürsülerinde tart\u0131\u015f\u0131lan bu 9. ev Satürn’ü, do\u011fdu\u011fu an\u0131n köklerine inen niteli\u011fiyle, zaman\u0131n ak\u0131p giden hareketini, kendini tekrar do\u011furan bir döngüselli\u011fe ba\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. Ba\u015fka bir incelemenin konusu olmakla birlikte ayn\u0131 durum Hitler için de söz konusudur. Biri elindeki her\u015feyi veren, di\u011feri ise her\u015feyi kendinde toplayan bu iki enerji, Bo\u011fa’n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 somutta görme ve soyutta görme durumuna da örnektir. Kütle, enerjiye e\u015fitlenildi\u011finde, madde-ötesi çal\u0131\u015fmalara önem veren Hitler, kütle ile derdekal\u0131p, kendi niteli\u011fini dünyan\u0131n tasvirinde gördükçe yok etme yönünde eyleme geçmi\u015f, psikolojik aç\u0131dan direnç göstermi\u015ftir. (Bo\u011fa) Wittgenstein ise dönü\u015fümü duygular\u0131nda ya\u015fay\u0131p, dü\u015fünsel bir düzleme yaym\u0131\u015f, metafizi\u011fi mant\u0131k iskeletinde \u015fifrelemi\u015ftir.  <\/p>\n

\n\t“Dine ba\u011fl\u0131 bir insan de\u011filim ama her sorunu dinsel bir aç\u0131dan görmekten kendimi alam\u0131yorum”<\/strong>cümlesi, Satürn’ün bu belirleyicili\u011fini somutla\u015ft\u0131rsa da hakikati söylenemeyene atfetmekle kal\u0131r.<\/p>\n

\n\t“Üzerine konu\u015fulamayan konusunda susmal\u0131.”<\/strong><\/p>\n

\n\tTractatus, (2013: 173)<\/strong><\/p>\n

\n\t <\/p>\n

\n\tTüm ki\u015fisel gezegenleri ve ay dü\u011fümleri yin enerjiyle çal\u0131\u015fan Wittgenstein, babas\u0131ndan kalan maddi serveti reddederek (2. ev güney dü\u011füm, jüpiter) ba\u015fkalar\u0131na vermeyi seçmi\u015ftir. (8. ev kuzey dü\u011füm yengeç.) Onun bu reddi maddi bir vazgeçi\u015ften çok, köklerinden gelen bilgiyi – varl\u0131\u011f\u0131 dönü\u015ftürerek, Dünya’n\u0131n hizmetine açmakla ilgilidir. Gönüllü hizmet etti\u011fi Dünya Sava\u015f\u0131 sonras\u0131nda, köy ö\u011fretmenli\u011fi yapmay\u0131 seçerek, tüm ya\u015fam\u0131n\u0131 üretmeye adayan Wittgenstein’\u0131n verdi\u011fi emekler, sahip oldu\u011fu görev bilincinin etkinli\u011fiyle bugün de  üretime kat\u0131lmaya devam etmektedir.<\/p>\n

\n\t“Görü\u015f alan\u0131m\u0131z nas\u0131l s\u0131n\u0131rs\u0131zsa, ya\u015fam\u0131m\u0131z da t\u0131pk\u0131 öyle sonsuzdur.”<\/strong><\/p>\n

\n\tTractatus, (2013:169)<\/strong><\/p>\n

<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

<\/div>\n

<\/i> <\/p>\n

<\/div>\n

“Zaman ile uzam içindeki ya\u015fam gizeminin çözümü, zaman ile uzam\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda yatar.” Tractatus Logico-Philosophicus, (2013:169)   Ludwig Wittgeinstein, dilin ve dünyan\u0131n tasar\u0131m\u0131 hakk\u0131nda dü\u015fünürken, cümlelerini birer tu\u011fla gibi kullan\u0131r. Onun kurdu\u011fu yap\u0131larda, – bu bazen ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 evin bir odas\u0131 bazen insan ili\u015fkileri bazen de iki boyutlu bir metindir, söylenemeyen ve […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[76],"tags":[],"class_list":["post-6239","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hande-edremit"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/astrolojiokulu.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6239","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/astrolojiokulu.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/astrolojiokulu.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/astrolojiokulu.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/astrolojiokulu.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6239"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/astrolojiokulu.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6239\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/astrolojiokulu.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6239"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/astrolojiokulu.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6239"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/astrolojiokulu.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6239"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}